7 Nisan 2009 Salı

AFETLER ve ENGELLİLERİN TAHLİYESİ

Standard

Afetlerde bina içerisinde bulunan engellilerin tahliye edilmesine yönelik tahliye planlarının önceden bilinmesi ve hazırlıklar tahliyeyi kolaylaştıracak en önemli etkendir. Yangın ve deprem afetleri karşısında insanların bulundukları alanlarda kalıp afetle mücadele ederek hasarın etkilerinin en aza indirilmesini sağlamaları tavsiye edilse de bu durum belirli engel grupları dışındaki engelliler için söz konusu değildir.
Herhangi bir engeli bulunmayan insanlar için de binada bulunması gereken ve bina dışına güvenli bir şekilde çıkışı sağlayacak acil çıkış kapılarını gösteren tahliye planları çok önemlidir. Zira bu tahliye planları ile hem kendilerinin hem de yardımcı olacakları engellilerin tahliyesine katkıda bulunacaklardır.
Tahliye planlarının üzerine görme engelliler için Braille alfabesi ile hazırlanacak dokunulabilir harita (tangible maps) denilen ayrıntıların işlenmesi çok faydalıdır. Olası bir afet öncesi engellilerin bu planlarda belirtilen acil çıkış kapılarının yerlerini öğrenmeleri önemlidir. Afet anında herhangi bir yardım alamama ihtimali de göz önünde bulundurulmalıdır. Görme engellilere yardımcı olacak kişiler, tahliye esnasında engellinin karşılacağı tüm engelleri (eşik, basamak vb.) anlatmalıdır. İşitme engelliler için de yanıp sönen alarmlar, kendilerine gösterilecek kısa notlar süratle tahliye edilmelerini sağlayacaktır. Tekerlekli sandalye kullanan bedensel engelliler, afet anında asansörler kullanılmayacağı için bir yardımcıya ihtiyaç duyarlar. Binadaki çalışma arkadaşları, aile üyeleri veya bina personelinin önceden bu konuda bilgilendirilmesi gereklidir.
Afet anında cep telefonlarının çalışmama ihtimaline karşın engelli ve aile üyeleri arasında bir toplanma yerinin belirlenmesi faydalıdır. Buddy denilen eşleme sistemi ayrıntılarıyla işlemelidir.
Tahliye planlarıyla birlikte çıkış kapılarını gösteren işaretlemeler de çok önemlidir. Elektrik kesintilerinin olabileceği ihtimaline karşın elektrik kesildiğinde devreye giren aydınlatma ekipmanları, aydınlıkta depoladığı enerjiyi karanlıkta yansıtabilen fotoluminesan akrilik veya fosforlu tabelalar yön tayini açısından gereklidir.
Tahliye mekanlarındaki boyaların toksik madde içermesi de diğer bir risk faktörüdür.
Japonya’da bir eğitim kapsamında ziyaret ettiğim Bosai-kan denilen Yaşam Güvenliği Eğitim Merkezinde (Life Safety Learning Center) bir yangın simulasyon odasında Güney Kore’nin Daegu şehrinde 2003 yılında 120 kişinin hayatını kaybettiği metro yangını simule edilmekteydi. Yangın dumanlarının insanların bulunduğu mekanların üst tarafını tamamen kapladığını ve görüş mesafesinin sıfıra indiğini, tavana yakın yerlerde çıkış kapıları işaretleri bulunmasına rağmen işlevsiz kaldığını, duvarların alt kısmında da çıkış işaretlerinin olması gerektiğini ancak bu işaretler bulunmadığı için insanların çıkışı bulamamaları yüzünden can kaybının yüksek olduğu anlatıldı. Zeminlerde veya duvarların alt kısmında bulunması gereken bu işaretlemeler genellikle binalarda unutulan bir ayrıntı. Küçük ama ihmal edildiğinde ciddi risklere maruz bırakabilecek bir ayrıntı.


Dr.Alpaslan Hamdi KUZUCUOĞLU
Kentsel Riskler ve Japonya Modeli
Konya Japon Kültür Merkezi Derneği Kültür Sanat Yayınları, 2012, Konya, 241 sayfa
ISBN 978-605-63408-4-0

0 yorum: